Vitaminlarni qanday to'g'ri iste'mol qilish kerak
Vitaminlar balansli ovqatlanishning o'rnini bosmaydi, balki uni to'ldiradi. Quyida umumiy qoidalar keltirilgan.
1. Avval ovqatlanish, keyin qo'shimcha
Ko'pchilik sog'lom odam vitaminlarning katta qismini xilma-xil ovqatdan oladi. Qo'shimcha asosan tanqislik aniqlanganda, ovqat yetarli bo'lmaganda yoki ehtiyoj ortganda (homiladorlik, keksalik, vegetarian ovqatlanish, kasallik) kerak bo'ladi.
2. Ikki asosiy guruh
| Yog'da eriydigan (A, D, E, K) | Suvda eriydigan (C, B guruhi) |
|---|
| Qachon ichiladi | Yog'li ovqat bilan, yaxshi so'riladi | Ko'pincha ovqat bilan yoki kun davomida |
| Organizmda | Yog' to'qimasi va jigarda to'planadi | Ortiqchasi asosan siydik bilan chiqadi |
| Ortiqcha dozaning xavfi | Yuqori: to'planib zaharlanish berishi mumkin | Pastroq, lekin ba'zilari (B6, niatsin) ortiqchada zarar qiladi |
3. Amaliy maslahatlar
- Yuqori chegaradan oshmang. Har bir modda sahifasida "yuqori xavfsiz chegara" ko'rsatilgan. Bir nechta qo'shimcha ichsangiz, jami miqdorni hisoblang.
- Temir va kaltsiyni birga ichmang: ular bir-birining so'rilishini kamaytiradi. Temir C vitamini bilan yaxshiroq so'riladi.
- Kaltsiy bir vaqtda 500 mg dan oshmasin, D vitamini bilan birga olish foydali.
- Bir xil vaqtda ichish odat eslab qolishga yordam beradi, masalan ertalabki nonushta bilan.
- Tarkibni o'qing: mikrogramm (mkg), milligramm (mg) va xalqaro birlik (XB) farqlanadi. Masalan, D vitamini: 1 mkg = 40 XB.
- Sifat belgisi: uchinchi tomon laboratoriya tekshiruvi (masalan, USP, NSF) yoki rasmiy ro'yxatdan o'tgan ishlab chiqaruvchini afzal ko'ring.
- Saqlash: quruq, salqin joyda, bolalardan uzoqda; ayniqsa temir preparatlari.
4. Kimlar ehtiyotkor bo'lishi kerak
- Homilador va emizikli ayollar (ayrim vitaminlar, masalan, yuqori doza A, zararli).
- Qon suyultiruvchi, qalqonsimon bez, qandli diabet yoki bosim dori qabul qiluvchilar: o'zaro ta'sir bo'lishi mumkin.
- Jigar va buyrak kasalligi borlar.
- Bolalar va keksalar: doza alohida belgilanadi.
- Operatsiyadan oldin: qo'shimchalarni shifokorga ayting.
Tanqislikni qanday bilish mumkin? Belgilar (charchoq, soch to'kilishi) ko'pincha boshqa sabablarga ega. Eng ishonchli yo'l: shifokor tavsiyasi bilan qon tahlili (masalan, D vitamini, B12, temir/ferritin).
Vitaminlar qo'llanmasi